Iris

De Iris behoort tot een zeer uitgebreid geslacht van planten met prachtige bloemen. Van deze wonderschone plant is een overvloed van soorten en cultuurvariŽteiten in vele kleuren beschikbaar. De bloemen hebben meestal drie opstaande kroonbladen (de standaard) en drie afhangende kelkbladen (de lippen).

Binnen het geslacht Iris zijn veel variŽteiten die grofweg in drie groepen zijn in te delen:

  • de bol-iris, met smalle bloemblaadjes, zeer veel toegepast als snijbloem;
  • de iris met wortelstokken of rhizomen die van een droge bodem en een kalkrijke grond houden, zoals de baardiris (Iris germanica en Iris pumila);
  • de iris met gewone wortels zoals de Japanse Iris (Iris ensata), de Siberische lis (Iris sibirica) en de bekende gele lis (Iris pseudacorus).

Bloem

De bloemen van de iris zijn ware kunststukken van botanische architectuur. Ze houden het midden tussen een lelie en een orchidee. Bij het opengaan van de bloemknop buigen eerst de drie buitenste kelkbladen om naar beneden. De binnenste drie kroonbladen buigen juist naar boven en neigen naar elkaar. Sommige soorten, zoals Iris germanica, dragen op de onderste kelkbladeren draden, ook wel baard genoemd. Voor de insecten die op de bloem afkomen, zoals bijen en hommels, functioneert de baard als een soort landingsbaan, die houvast geeft en als een richtingaanwijzer dient naar de diep in de bloem gelegen voedselrijke honingklieren.

Oorsprong

De verschillende soorten irissen komen algemeen voor in de noordelijke gematigde klimaatzone. Irissen worden al lang door de mens gebruikt. In de Egyptische piramiden zijn afbeelden van irissen te vinden die stammen uit 1500 voor Christus.

Assortiment

De irissen van de germanica groep hebben grote bloemen die, met uitzondering van de kleur rood, in alle kleuren voorkomen. De bloeistengels van Iris germanica variŽren in hoogte van 60 cm tot aan 120 cm. De zeer rijke bloei vanaf het tweede jaar vindt plaats in mei/juni. Iris pumila is kleiner dan germanica en wordt zoín 40 - 50 cm hoog. De bladeren zijn smal opgaand en aanliggend aan de stengel. De bloei is in april - mei. De bloemen worden tot 8 cm groot en zijn er in de kleuren diepblauw, wit en geel.

Foto's : Vincent Schoutsen

Iris sibirica heeft net als Iris ensata geen problemen met een enigszins vochtige standplaats, het liefst in zure vruchtbare grond. De Siberische lis heeft talrijke fijne bladeren en bloeit met violette of witte bloemen. De bloemen van de Japanse lis (Iris ensata) zijn groter dan die van Iris sibirica. De wat rondere bloemblaadjes staan vlak ingeplant waardoor de bloem wat vlakker is.

De gele lis (Iris pseudacorus) met haar prachtige mooie gele bloemen staat graag met haar voeten in het water en is dus echt een iris voor aan de waterkant. De bladeren van de gele lis zijn lang en smal met een iets opgaande middennerf en blijven het gehele jaar groen. De bloemen zijn van mei tot juni te zien. Na de bloei zitten de zaden als een rolletje munten opgestapeld in driekantige zaaddozen die blijven drijven.

Toepassingen

Bij een goede afstemming van het sortiment kan de iris-tuin wel twee tot drie maanden in bloei staan. Irissen kunnen ook goed in een of meer grote groepen bijeen worden geplant. Een fraaie combinatie krijgt u als de irissen uit de germanica of pumila groep tussen bijvoorbeeld lavendel (Lavandula) of heiligenbloem (Santolina) neerzet. Iris pumila kan ook goed worden toegepast in een rotstuin. Iris sibirica kan zowel langs oevers, in de border of zelfs in kuipen worden geplant. Geschikte combinaties in de border zijn witte margrieten, kattestaart, Hostaís of Bergeniaís.



Tuin wiki startpagina

Index/Zoek


Tuinevenementen

Meest bekeken

Laatste wijzigingen

Tuinwinkels

Contact